KARTOGRAFIA

Nola ikasten dugun gaur egun tailerrarekin jarraituz, era bisual batean islatzeko, kartografia bat sortzea proposatu zaigu. Kartografia bat kontakizun pertsonalen lotura da, zeinetan zure bizitzaren, esperientzien eta gertaeren deskribapena gertatzen den modu bisual batean. Honen bidez adierazi nahi dudana nola ikasten dudan gaur egunean da, arlo edo zati desberninek nigan efektua adieraziz.

Kartografia honen idea originala autobus  batean itsatsita ikusi nuen etxera bueltatzen nintzenean, non puzzle bat agertzen zen bidaiatzeko helmuga anitzen proposamenekin. Nik hau ikusita, nire kartografia holako zerbait egitea burutu zitzaidan eta informazio guztia bildu, konparatu, aztertu eta antolatu ondoren hau da ateratako azkeneko emaitza:

Lehen begiratuan auteman daiteke puzzle antzeko bat dela. Nire aburuz ikaskuntza prozesua denbora pasa ahala gertatzen den zerbait da, elementu askok parte hartzen dutena. Era berean, puzzleak ni neu osatzen nau, nire nortasuna, ni naizen bezalako naiz “pieza” guztiak dauden lekuan daudelako, atalen bat faltako balitz ez nintzateke ni naizen modukoa izango, ondorioz pieza guztien garrantzia eta haien arteko osagarritasuna. Osagarritasun hau, garbi ikusi daiteke piezen tamainan, guztiak berdinak direnez arazorik gabe elkarrekin ahokatzen dira, beraz, ez daukate orden edo hierarkia finkorik. Gainera, pieza hauek nire inguruan jartzea erabaki dut, ni protagonista izaten, eta ni inguratzen nauen guztia nire ikasketa prozesua islatuz.

Hau behin azalduta, atalka azaldu dut kartografia. Mapan agertzen diren elementuak honakoak dira: eskola, kirola, lagunak, familia, sare sozialak, pelikulak eta mugikorrak.

Hasteko, familian zentratuko naiz. Beraiengandik iksaten dut funtsezko gauzak, beraiek dira nire oinarria. Agian ez dut duela bi mila urte Euskal Herrian gertatu zena ikasten edo integralak burutzen, baina beraiengandik beste hainbat eta hainbat funtsezko kontzeptu ikasi ditut: babesa, maitasuna, baloreak, barkamena, ohiturak, etab. Beraiekin eta beraiengandik ikasten dut guzti hori, baina hau oinarrizkoa izan arren, lagunek, eskolak, pelikulek, sare sozialek, etab.-ek bere papera ere daukate nire ikaskuntza prozesuan.

Ildo beretik, eskolan ikasten ditudan hainbat gauza beste esparruetan ere ematen dira, bata bestearen osagarriak izaten. Hizkuntzekin esaterako hau gertatzen da, hizkuntzaren alderdi formalak (ortografia, gramatika, lexikoa, etab.) eskolan ematen dira, baina hauek erabiltzeko aukera beste esparruetan ere ematen da, adibidez mundu digitalean besteekin komunikatzeko hizkuntzen erabilpena oinarrizkoa da, eta modu berean, lagunekin, familiarekin, kiroletan, pelikuletan, etab. pisu handia dauka hizkuntzak. Sakontzeko, hizkuntza erabiltzen dut sare sozialetan atzerritar diren lagunekin komunikatzeko, pelikulak ingelesez ikusten ditut gehienbat, lagunekin eta familiarekin hainbat

hizkuntzetan hitz egiten dut ere, eta kiroletan gauza bera ematen da, ikaskuntza prozesua lortuz.

Modu berean, teknologia berriek garrantzi handia daukate niregan, eta galdetuko duzue zergatik egin dudan eskuz eta ez digitalean. Honen arrazoia, mundu digitalean egiteak ez delako esfortzu oso handia niretzat, asko kotrolatzen dudalako, baina eskuz egiteak esfortzua egitea inplikatzen du, oso gaizki moldatzen naizen arlo batekin: eskulanak. Ondorioz, gauza gehiago ikasiko nituela uste nuen eskuz egiten banuen eta hau da digitalean ez egiteko arrazoia.

Hau guztia gutxi balitz, pieza bat txuriz utzi dut, oraingoz nire ikasketa prozesua hori delako, baina etorkizunean gauza gehiago ikasiko ditudanez, pieza hori etorkizunean ikasiko dudanaren errepresentazioa da, ikaskuntza prozesua zabaltzen doalako. Hau da, nire ikaskuntza prozesua ziklikoa da, nire ikastaldia ez delako inoiz amaitzen eta nire bizitza aberasten dituzten konexio berriak bilatzen jarraitzen dudalako.

Horrekin lotura eginez, txurian utzitako pieza nola beteko dudan galdera egin dut neure buruaru, eta nik uste bizitzan aurkituko dudan jende guztiarengadik zerbait ikasiko dudala baina bereziki haurrak izango direla nire ikaskuntza osatzen lagunduko didatenak.

Amaitzeko, nola ikasten dugunaren inguruan kartografia hau egin dut, baina zer ikasi dut kartografia hau egiten?

Nire aburuz kartografia hau egiteak nire etorkizunean hainbat arlotan lagundu didala uste dut. Alde batetik, hainbeste kritikatzen dugun memorizatze eta ulertu gabe “ikastea” saiesten sahiatuko naiz, buruz ikastea ez delako benetazko ikaskuntza. Ahal dudan guztia praktikara eramatea sahiatuko nahiz, benetako ikasgaia egiten lortzen delako. Eta azkenik, baliabide asko daudela uste dut gauzak ikasteko, beraz batzuetan testu liburuak alde batera utzi behar ditugula ez dago gaizki. Asko dago aldatzeko eta bakoitzak egin ditzazkeen aldaketa txikiak dira aldaketa handiak egiten dituztenak.